Terapeutyczna Mapa Emocji
Zaskoczenie
Zaskoczenie przychodzi nagle. Czasem jest radosne, czasem trochę miesza w głowie. Ta strona pomaga dziecku spokojnie zatrzymać się, odetchnąć i zrozumieć, co właśnie się wydarzyło.
Co to jest zaskoczenie?
Zaskoczenie pojawia się wtedy, gdy dzieje się coś niespodziewanego. Możemy je poczuć, gdy ktoś przygotuje niespodziankę, gdy usłyszymy coś nowego albo gdy sytuacja nagle zmieni się inaczej, niż myśleliśmy.
To emocja, która na chwilę zatrzymuje ciało i myśli. Dziecko może szeroko otworzyć oczy, zamilknąć, roześmiać się albo nie wiedzieć, co powiedzieć. I to jest normalne.
Miłe zaskoczenie
To może być prezent, dobra wiadomość, odwiedziny kogoś bliskiego albo coś zabawnego, czego nikt się nie spodziewał. Wtedy zaskoczenie szybko zamienia się w radość.
Trudne zaskoczenie
Czasem coś pójdzie inaczej, niż planowaliśmy. Wtedy w środku może pojawić się niepokój, złość albo zagubienie. Warto wtedy dać sobie chwilę, zanim coś zrobimy lub powiemy.
Jak sobie pomóc, gdy coś mnie zaskoczy?
Weź spokojny wdech nosem i długi wydech ustami.
Rozejrzyj się i nazwij to, co się stało: „To mnie zaskoczyło”.
Zapytaj siebie: „Czy jestem bezpiecznie? Czy potrzebuję pomocy?”.
Porozmawiaj z kimś zaufanym, jeśli trudno ci uporządkować myśli.
Oddech „bańka zaskoczenia”
Wyobraź sobie, że zaskoczenie jest dużą bańką. Weź wdech, licząc spokojnie do trzech. Potem wypuść powietrze, licząc do pięciu. Z każdym wydechem bańka robi się mniejsza, a w głowie robi się jaśniej.
Zdanie, które pomaga
„To było niespodziewane. Mogę chwilę pomyśleć”.
Takie zdanie daje dziecku prawo do pauzy. Nie trzeba reagować od razu. Można najpierw zrozumieć sytuację.
Zabawa, która pomaga: „Zaskakujące historie”
Weź kartkę i kredki. Zacznij zwyczajną historię, a potem dodaj jeden zaskakujący moment. Może pies zacznie mówić? Może w pokoju pojawi się mały smok? Może chmura zapuka do okna?
Narysuj tę scenę i opowiedz, co poczuł bohater. Czy się ucieszył? Czy się przestraszył? A może najpierw zamarł, a potem znalazł rozwiązanie?
Dla rodzica i nauczyciela
Przy zaskoczeniu dziecko może potrzebować krótkiej pauzy. Zamiast od razu pytać „czemu tak reagujesz?”, można powiedzieć: „Widzę, że to cię zaskoczyło. Poczekam chwilę”. Taki komunikat daje dziecku spokój i poczucie, że nie musi natychmiast układać wszystkiego w słowa.